Przyszłość koźmińskiego Rynku od dawna budzi emocje. W dyskusji o jego przyszłości pojawiają się różne oczekiwania – z jednej strony potrzeba zachowania miejsc parkingowych i łatwego dostępu do centrum, z drugiej oczekiwanie większej ilości zieleni, miejsc do odpoczynku oraz przestrzeni, która będzie służyć mieszkańcom nie tylko jako parking.

Nowa koncepcja przedstawiona przez samorząd jest próbą pogodzenia tych funkcji.

Dlatego przygotowaliśmy koncepcję, która stara się połączyć te potrzeby, a nie przeciwstawiać je sobie - podkreślają władze gminy.

Nie chodzi więc o całkowite pozbycie się samochodów z Rynku. Zmienić ma się przede wszystkim sposób zagospodarowania przestrzeni.

Parking pozostanie, ale samochody mają zejść na drugi plan

Jednym z najważniejszych założeń koncepcji jest zachowanie funkcji parkingowej Rynku.

Na jego płycie przewidziano 62 miejsca postojowe. Dodatkowo planowane są zatoki parkingowe przy ulicach bezpośrednio związanych z Rynkiem. W sumie układ ma zapewnić około 82 miejsca postojowe.

Jednocześnie samochody mają zostać odsunięte od centralnej części placu. Miejsca postojowe mają być rozmieszczone przede wszystkim przy obrzeżach, wzdłuż pierzei.

Dzięki temu środek Rynku może zostać przeznaczony przede wszystkim dla pieszych, osób odpoczywających oraz uczestników miejskich wydarzeń.

Chcemy, aby Rynek nie był wyłącznie parkingiem, ale też nie stał się przestrzenią oderwaną od codziennych potrzeb mieszkańców - podkreśla samorząd.

To jedno z najważniejszych założeń całej koncepcji. Pokazuje, że rewitalizacja nie zakłada prostego wyboru: albo parkingi, albo przestrzeń publiczna. Ma powstać rozwiązanie łączące obie funkcje.

Zieleń ma być jednym z najważniejszych elementów

Drugą bardzo wyraźną zmianą ma być zwiększenie ilości zieleni.

W projekcie przewidziano około 1600 m² zieleni niskiej. Ma ona stanowić około 26 procent powierzchni Rynku. Uzupełnieniem mają być liczne drzewa, krzewy, byliny i trawy ozdobne.

Samorząd podkreśla, że zieleń nie ma być jedynie dodatkiem do parkingów.

Zieleń nie jest tutaj dekoracją ustawioną pomiędzy parkingami - wskazują władze miasta.

Ma ona tworzyć większe, spójne wnętrza ogrodowe. Nasadzenia mają oddzielać przestrzeń pieszą od samochodów, dawać cień, poprawiać mikroklimat i tworzyć miejsca, w których można zatrzymać się na dłużej.

Wizualizacje pokazują drzewa, krzewy, rabaty bylinowe i trawy ozdobne rozmieszczone w różnych częściach Rynku. Pomiędzy nimi mają znaleźć się ławki i miejsca odpoczynku.

Oznacza to, że projektowana zieleń ma nie tylko zmienić wygląd placu, ale również sposób korzystania z niego.

Fontanna ma stworzyć nowe centrum Rynku

W północnej części założenia zaplanowano główny plac miejski z fontanną.

Ma to być najbardziej otwarta przestrzeń całego Rynku – otoczona zielenią, ale zachowująca charakter miejskiego placu.

Fontanna ma stać się jego głównym punktem. Wokół niej pozostawiono odpowiednio dużo wolnej przestrzeni, aby plac mógł służyć spotkaniom, odpoczynkowi, a także organizacji niewielkich wydarzeń i miejskich uroczystości.

Wizualizacje pokazują wokół placu drzewa, krzewy, byliny i trawy ozdobne. Wśród zieleni mają znajdować się ławki.

Centralny plac nie będzie więc całkowicie zabudowany małą architekturą. Ma zachować otwartą przestrzeń, którą będzie można wykorzystywać na różne sposoby.

Pergola przypomni o dawnym ratuszu modrzewiowym

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów nowej koncepcji będzie pergola zaplanowana w centralnej części Rynku.

Jej forma ma nawiązywać do dawnego ratusza modrzewiowego.

Nie chodzi o dosłowną rekonstrukcję nieistniejącego budynku, ale o przywrócenie w przestrzeni Rynku pamięci o jego historii – poprzez skalę, rytm arkad i czytelny zarys dawnego obiektu - zaznaczają lokalne władze.

Pergola ma być częściowo porośnięta pnączami. W ten sposób element architektoniczny ma zostać połączony z zielenią.

Jednocześnie konstrukcja ma pełnić funkcję użytkową. Pod pergolą oraz w jej bezpośrednim sąsiedztwie przewidziano miejsca do siedzenia, a także przestrzeń, w której może funkcjonować mała gastronomia.

Rynek ma być miejscem, w którym można zostać

Koncepcja przewiduje również możliwość stworzenia ogródków gastronomicznych.

Na wizualizacjach widać stoliki i krzesła ustawione przy pergoli oraz mobilny punkt gastronomiczny. Strefa ma być otoczona zielenią i częściowo odseparowana od parkingów.

To rozwiązanie ma sprawić, że Rynek będzie mógł pełnić funkcję nie tylko reprezentacyjną, ale również społeczną i rekreacyjną.

Mieszkańcy mają mieć miejsce, w którym można usiąść, spotkać się, odpocząć czy skorzystać z gastronomii.

Pergola ma przy tym tworzyć bardziej kameralną przestrzeń – zacienioną i osłoniętą zielenią.

Historia Rynku zostanie zachowana

Nowa koncepcja nie oznacza całkowitego odejścia od historycznych elementów placu.

W projekcie uwzględniono zachowanie i wyeksponowanie historycznej studni. Wokół niej zaplanowano okrągłe siedzisko, dzięki czemu dawny element ma otrzymać również współczesną funkcję użytkową.

Ważne miejsce zajmuje także figura św. Jana Nepomucena.

Wokół niej ma powstać niewielki mikroplac otoczony zielenią. Figura ma być jednym z punktów orientacyjnych całego założenia oraz elementem osi widokowej łączącej najważniejsze części Rynku.

W ten sposób projekt ma połączyć nowoczesne funkcje z pamięcią o historii miasta.

Zielone wejścia do centralnej części

Zmienić ma się również sposób poruszania pieszych po Rynku.

Od strony poszczególnych ulic zaprojektowano szerokie ciągi piesze prowadzące do wewnętrznej części placu. Mają być otoczone zielenią i wyposażone w miejsca do siedzenia.

Szczególnie dużo uwagi poświęcono wejściu od strony skrzyżowania ulic Staszica i Plebanki. Wzdłuż dojścia mają znaleźć się ławki rozmieszczone w niewielkich odstępach, wśród drzew, krzewów i bylin. Rozwiązanie to ma być wygodne również dla osób starszych, które będą mogły odpocząć po drodze w cieniu zieleni.

Podobne zielone ciągi zaplanowano przy wejściach od strony ulic Szkolnej i Kościuszki oraz od strony wschodniej.

Dojście do centralnej części Rynku ma więc stać się częścią całej przestrzeni rekreacyjnej, a nie wyłącznie trasą komunikacyjną.

Samochody na obrzeżach, piesi w centrum

Wizualizacje pokazują bardzo wyraźny podział przestrzeni.

Przy obrzeżach Rynku znajdują się miejsca parkingowe i jezdnie. W głębi pojawiają się drzewa, rabaty, ławki, pergola i centralny plac.

Parkingi mają być dodatkowo oddzielane od stref pieszych za pomocą zieleni. Dzięki temu samochody nadal będą obecne w centrum, ale mają być mniej dominującym elementem krajobrazu.

To rozwiązanie ma umożliwić korzystanie z Rynku zarówno kierowcom, jak i pieszym.

Rynek ma żyć również wieczorem

W koncepcji znalazło się także miejsce na rozwiązania dotyczące oświetlenia.

Jedna z wizualizacji pokazuje Rynek po zmroku. Oświetlenie ma pełnić nie tylko funkcję użytkową, ale również podkreślać najważniejsze elementy przestrzeni.

Szczególne możliwości daje pergola. Jej arkady, kolumny i pnącza mogą zostać podświetlone punktowo lub liniowo. Oświetlenie drzew, rabat i ciągów pieszych ma natomiast budować głębię i tworzyć różne strefy – od bardziej reprezentacyjnych po spokojne i kameralne.

W takim układzie Rynek mógłby być wykorzystywany również po zmroku – podczas koncertów, jarmarków, spotkań czy innych wydarzeń.

Nie jest to jeszcze ostateczny projekt

Choć wizualizacje pokazują bardzo konkretną wizję, trzeba pamiętać, że przedstawiony materiał ma charakter koncepcyjny.

Samorząd zaznacza, że ostateczna forma i szczegóły dotyczące figury, mikroplacu, elementów małej architektury, pergoli oraz fontanny nie zostały jeszcze doprecyzowane.

Przedstawione rozwiązania mają charakter koncepcyjny i pokazują przede wszystkim skalę, lokalizację, wzajemne relacje przestrzenne oraz ogólny charakter planowanego zagospodarowania.

Koncepcja ma być więc podstawą dalszej rozmowy o tym, jak powinien wyglądać Rynek w kolejnych dekadach.

Nie ma w przedstawionym materiale informacji o kosztach inwestycji, terminie rozpoczęcia prac ani ostatecznym harmonogramie realizacji.

Jaki będzie koźmiński Rynek?

Przedstawiona koncepcja jest próbą odpowiedzi na pytanie, które w przypadku każdego miejskiego Rynku jest wyjątkowo trudne: ile powinno być samochodów, a ile miejsca dla ludzi?

Koźmin Wielkopolski nie proponuje całkowitego usunięcia parkingów. Zamiast tego samochody mają zostać przesunięte bardziej na obrzeża, a centralna część Rynku ma zostać przeznaczona na zieleń, odpoczynek, spotkania i miejskie wydarzenia.

Ma pojawić się fontanna, pergola przypominająca o dawnym ratuszu modrzewiowym, mała gastronomia, zachowana historyczna studnia oraz mikroplac przy figurze św. Jana Nepomucena.

Najważniejszą zmianą ma być jednak sposób funkcjonowania całej przestrzeni.

Założeniem projektu jest znalezienie równowagi: zachowanie dostępności centrum, stworzenie dużej ilości zieleni i jednoczesne odzyskanie prawdziwej przestrzeni publicznej w samym sercu Koźmina Wielkopolskiego - informują władze gminy.

To na razie wizja. Przedstawiona koncepcja ma jednak pokazać kierunek, w którym może pójść przebudowa koźmińskiego Rynku.

Jeśli ostateczny projekt pozostanie zbliżony do obecnej wersji, centralny plac miasta zmieni się znacząco: parking pozostanie, ale przestanie być najważniejszym elementem Rynku. Jego miejsce w centrum mają zająć zieleń, fontanna, miejsca odpoczynku i przestrzeń dla mieszkańców.

Rewitalizacja Rynku (2)

Nowy Rynek w Koźminie Wielkopolskim.

Centrum Koźmina Wlkp. do przebudowy.