Wielkanocne przygotowania - jak i sama Wielkanoc - różnią się w kościele katolickim i w kościele prawosławnym. W kościele prawosławnym nie ma takich symboli jak baranki, kurczaczki czy zające. Są za to pisanki, które służą zarówno jako ozdoby stołu jak i podarunki dla bliskich. Dominuje w nich kolor czerwony, który symbolizuje krew, czyli życie.

Wielkanoc w kościele prawosławnym i katolickim - różnice

Termin obchodzenia Wielkanocy różni się w kościele katolickim i prawosławnym. Bardzo często w kościele prawosławnym zdarza się, że święta są przesunięte w czasie i ta różnica może wynosić nawet pięć tygodni. Tradycja Kościoła wschodniego nakazuje bowiem, aby czekać na obchody Paschy żydowskiej. Dopiero potem prawosławni mogą świętować zmartwychwstanie Chrystusa. Najpóźniejsza Wielkanoc w Kościele wschodnim wypada 5 maja.

W tym roku wyjątkowo katolicy i prawosławni obchodzą Wielkanoc tego samego dnia - 20 kwietnia.

https://krotoszynska.pl/wiadomosci/wielkanoc-2023-to-muzeum-ma-najwieksze-zbiory-pisanek-na-swiecie/l2j5zarvTZHbhGBPgJLZ

W Kościołach prawosławnych i katolickich Kościołach obrządku wschodniego Wielkanoc określana jest mianem Paschy, Zmartwychwstania Chrystusowego, ale też Zmartwychwstania Pańskiego lub Paschy Chrystusowej. Święta poprzedza, tak samo jak u nas, Wielki Post, który trwa 40 dni. W tym czasie nie wolno spożywać mięsa, ryb, nabiału i białego pieczywa. Ścisły post, czyli zakaz przyjmowania jakichkolwiek pokarmów i płynów, obowiązuje w Wielki Piątek. Śniadanie wielkanocne jest uroczyste. Rodziny dzielą się jajkiem, symbolem życia, składając sobie życzenia.

W Wielki Czwartek w godzinach porannych sprawuje się tak samo jak u katolików liturgię na pamiątkę ustanowienia świętej Eucharystii i kapłaństwa. W dużych świątyniach katedralnych, gdzie urząd sprawują biskupi, odbywa się obrzęd umycia nóg dwunastu czcigodnym starcom - zarówno kapłanom, jak i osobom świeckim. W cerkwi nie ma typowego złożenia do grobu figury Chrystusa. Ich tworzenie, podobnie jak i malarstwa trójwymiarowego, jest w ogóle zakazane w prawosławiu. Mają oni za to Płaszczenicę - święty całun z jedwabnej tkaniny z wizerunkiem Chrystusa złożonego do grobu.

W Wielki Piątek w godzinach wczesnopopołudniowych odbywa się nabożeństwo, podczas którego jest on składany na specjalnym podeście lub po prostu w trumnie. I tam leży do Wielkiej Soboty, do północy. Później jest przenoszony na ołtarz. We wszystkich świątyniach w Wielki Piątek w godzinach popołudniowych odbywa się nabożeństwo, podczas którego wierni słuchają dwunastu fragmentów Ewangelii, obejmujących czas od zdrady Judasza do złożenia Jezusa Chrystusa do grobu.

Nocna rezurekcja

W Wielką Sobotę wyznawcy prawosławia spotykają się na modlitwie rano i późnym wieczorem. Rezurekcja rozpoczyna się o godz. 23.30. Na początek sprawowane jest nabożeństwo przy grobie Pańskim, a o północy rusza procesja wokół świątyni. Prawosławni obchodzą ją trzykrotnie, a na koniec stają przed głównymi drzwiami, które są symbolicznie otwierane na znak otwarcia grobu i zmartwychwstania Chrystusa. Wówczas z radosnym okrzykiem "Chrystus Zmartwychwstał. Śmiercią śmierć podeptał i wszystkim będącym w grobach życie wieczne darował" wchodzi się do świątyni. Liturgia eucharystyczna kończy się poświęceniem chleba paschalnego, nazywanego artosem, na którym znajduje się wizerunek Zmartwychwstałego Jezusa. Ten chleb pszeniczny jest następnie rozdrabniany i rozdawany wiernym. Każdy zabiera go do domu i w trudnych chwilach życia odłamuje jego cząstkę i spożywa. Mszę kończy namaszczenie wiernych świętym olejem. Cała liturgia trwa ok. 3-4 godzin. W czasie tygodnia paschalnego carskie wrota ikonostasu są cały czas otwarte, co symbolizuje kamień odsunięty od grobu Chrystusa.

Święcenie pokarmów

W kościele prawosławnym, podobnie jak i katolicyzmie, święci się pokarmy. W koszyczkach są tak samo jak u nas jajka, chleb, wędlina, sól i babka, ale nie może też zabraknąć paschy, która jest sporządzana z ucieranego twarogu z dodatkiem bakalii. Jajka w koszyku są obrane ze skorupek, gdyż poświęconych rzeczy nie wolno wyrzucać.

W koszyczku wielkanocnym powinny się znaleźć:

kraszone jaja,
pascha lub kulicz (babka drożdżowa),
wędzona kiełbasa,
kawałek burzaniny (własnoręcznie upieczonej karkówki lub łopatki z ziołami),
czerwone wino

Wielkanoc w prawosławiu

Po zakończeniu liturgii wszyscy rozchodzą się do domów, ale po to, żeby zasiąść do świątecznego śniadania. Całym obchodom Wielkanocy towarzyszy częste pozdrawianie się słowami: „Chrystus Zmartwychwstał" (Christos woskresie), na które się odpowiada: „Zaprawdę zmartwychwstał, prawdziwie zmartwychwstał Pan" (Woistinu woskriesie). Wielkanocne obchody trwają trzy dni. W drugi dzień świąt wyznawcy prawosławia odwiedzają groby swoich bliskich.

Prawosławna Wielkanoc (1)

Wielkanoc u prawosławnych