Budowa ludzkiego oka

Narząd wzroku tworzy para oczu osadzona z przodu głowy, w jamach kostnych zwanych oczodołami. Organ ten tworzą: kulista gałka oczna, aparat ochronny oka oraz aparat ruchowy oka. Gałka oczna jest narządem o kształcie zbliżonym do kuli, zbudowanym z trzech błon: twardówki i rogówki (warstwa zewnętrzna, chroniąca oko przed urazami i nadająca mu kształt), błony naczyniowej (warstwa środkowa, której rolą jest odżywanie i zaopatrywanie w tlen siatkówki) oraz siatkówki (warstwa wewnętrzna, czuciowa, odpowiedzialna za odbieranie bodźców świetlnych i przekształcanie ich w impulsy elektryczne). To, że oko zachowuje swój kulisty kształt, to zasługa tzw. ciała szklistego – bezpostaciowej substancji pod ciśnieniem, która wypełnia gałkę oczną. Kolorową część oka nazywamy tęczówką, a czarny, okrągły otwór umieszczony w jej centralnym punkcie – źrenicą. Za tęczówką znajduje się soczewka: przezroczysty, elastyczny narząd ogniskujący promienie świetlne w taki sposób, byś mógł skupiać wzrok na przedmiotach położonych w różnych odległościach od ciebie.

Jak to się dzieje, że widzimy?

Choć mogłoby się wydawać, że proces widzenia nie jest skomplikowany, prawda wygląda zupełnie inaczej. Za odbieranie wrażeń wzrokowych odpowiada gałka oczna. Przewodzenie impulsów wzrokowych z siatkówki do mózgu to rola dróg wzrokowych, natomiast przetwarzanie obrazu odbywa się w ośrodkach wzrokowych w korze mózgowej. Światło wnika do oczu przez rogówkę i źrenicę. Ta ostatnia ciągle zmienia swoją wielkość: jeżeli światła jest mało, źrenica poszerza się, co umożliwia wniknięcie większej ilości promieni. Odwrotna sytuacja zachodzi w jasnym, dziennym świetle, kiedy to źrenica się kurczy, by zablokować nadmiar światła, który mógłby trafić do siatkówki. Następnie promienie światła przechodzą przez soczewkę oczną, która, podobnie jak rogówka, załamuje je i skupia w centrum siatkówki, w miejscu zwanym plamką żółtą. Na siatkówce rozsiane są miliony receptorów światłoczułych, zwanych pręcikami i czopkami. Struktury te są odpowiedzialne za postrzeganie kształtu i koloru.

Na czym polega widzenie stereoskopowe?

Niezwykłą zdolnością charakterystyczną dla człowieka i ssaków naczelnych jest widzenie przestrzenne (inaczej: w. obuoczne lub stereoskopowe). Pod tą tajemniczą nazwą kryje się funkcja układu wzrokowego umożliwiająca postrzeganie głębi i prawidłową ocenę odległości do widzianych przedmiotów. Do widzenia stereoskopowego potrzebujemy obojga oczu. Nasze prawe oko odbiera nieco inny obraz niż oko lewe, a w całość scala go dopiero kora mózgowa. To właśnie mózg sprawia, że to, co widzimy, jest spójne: interpretuje on światło i na jego podstawie tworzy trójwymiarowy model otoczenia w naszym umyśle. Niezwykłe, prawda? Co ciekawe, widzenie stereoskopowe jest możliwie jedynie do odległości około 10 metrów; obiekty położone dalej są rozpoznawane przez korę mózgową dzięki cieniom i perspektywie.

Skąd się biorą problemy ze wzrokiem?

Najczęstszą przyczyną problemów z widzeniem są nieskorygowane wady wzroku. Krótkowzroczność, nadwzroczność, starczowzroczność czy astygmatyzm – każda z tych przypadłości manifestuje się w inny sposób, każda też wymaga odmiennych sposobów wyrównywania zaburzeń w zakresie widzenia. Istnieje kilka metod korekcji wad wzorku, wśród których podstawową i najczęściej stosowaną są okulary lub soczewki kontaktowe. Niedoskonałości optyczne mogą jednak wynikać nie tylko z istnienia wad refrakcji oka. Do problemów z widzeniem może dojść również w przypadku niektórych chorób, nie tylko okulistycznych. Aby mieć kontrolę nad stanem zdrowia narządu wzroku trzeba regularnie odwiedzać gabinet okulistyczny. W wielu przypadkach możemy nawet być nieświadomi pogarszania się wzroku, a jedynym sposobem, by je wykryć, jest badanie. Jeśli zaobserwowałeś u siebie takie objawy jak ból oczu, niekontrolowanie łzawienie czy przesuszone gałki oczne, jak najszybciej umów się na wizytę.

Gabinet Okulistyczny (1)

Jak działa oko i dlaczego widzimy?